Aaron H. Swartz [Kemal Özdil]

kampfplatz 1:2

Şubat 2013



Bir yasayı ihlâl ettiğinizde önünüzde iki yol uzanır. Ya ödenecek bedelin ağırlığını dikkate alırsınız; hem daha fazla etki, hem de süreklilik kazanmak adına eylemin gizliliğini esas alırsınız. Hacker’ların izlediği yol buna örnektir. Ya da bedelin ne olduğuna bakmaksızın kartlarınızı açık oynar, eylemin etkisinden çok söyleminizin gücüne ve haklılığın verdiği meşruiyete dayanırsınız. Legal/illegal arasındaki eylemsel farklılık, iki stratejinin aynı hedefe yönelmesine engel değildir; yalnızca farklı araçları kullanırsınız. Aaron Swartz, büyük ölçüde ikinci yolu seçenlerdendi.

Swartz bir programcı, yazar, akademisyen ve politik bir eylemciydi. İnternet alanındaki RSS ve Reddit gibi birçok yeniliğe katkı yaptı. Açık Kütüphane (Open Library) sitesinin kurulmasına yardımcı oldu. Hocası ve dostu Lawrence Lessig’in dediğine göre hayatı boyunca “para yapmak” için hiçbir şey yapmamış olan Swartz, bilgiye serbestçe erişim için mücadele yürüttü. Hükümetin sansür olanaklarını genişleten Çevrimiçi Korsanlık Yasası’nı Durdur kampanyasının örgütleyicilerindendi. Swartz, eylemlerini doğrudan bir “ihlâl”e dönüştürdüğünde FBI’ın da dikkatini çekti. Önce telif hakkı koruması olmadığı halde, erişimi için ücret ödenen Kongre Kütüphanesi’nin veri tabanını paylaştı. ABD Federal mahkemelerinin ücretli PACER sistemine, RECAP adını verdiği programla ücretsiz erişim sağladı. (PACER’ın tersinden okunuşu olan RECAP, yeniden ele geçirmek anlamını da içeriyordu). Sonrasında MIT’den kendi hesabına girerek akademik yayınları arşivleyen JSTOR sisteminden 4 milyonu aşkın makaleyi indirdi ve tutuklandı. JSTOR Swartz ile ilgili dava açmayacağını duyurdu ama MIT uzlaşmaya yanaşmadı. Swartz, “bilgi korsanlığı” gibi suçlamalarla karşı karşıyaydı ve 1 milyon dolarlık para cezası ve 35 yıl hapisle cezalandırılması olasıydı. İhlâl eylemini açık ve meşru biçimde sürdürmeye çalışan Swartz, iki stratejiyi birleştirmenin getirdiği yükün altında kaldı ve dava sonuçlanmadan 11 Ocak’ta kendini astı.

Ölümünden önce JSTOR, 4,5 milyondan fazla makaleyi kamuya açık hale getireceğini duyurmuştu. Davayı yürüten avukat Carmen Ortiz’in görevden alınması için büyük bir kampanya başlatıldı. İlgili yasanın değişmesi için bir kanun teklifi verildi. “Anonymous” grubunun hacker’ları, MIT’nin sitesine saldırdılar ve Aaron’ın ölümünün açık kaynak hareketi için bir toparlanma anına dönüştürülmesi çağrısında bulundular. Davasını destekleyen çok sayıda kişinin kulaklarında, Swartz’ın Gerilla Açık Erişim Manifestosu’ndaki sözleri yankılanmaya devam ediyor:


“Adaletsiz yasalara uymakla adalet tecelli etmez. Ortaya çıkıp görkemli sivil itaatsizlik geleneği içinde kamusal kültürün kişiye özel hırsızlığına karşı muhalefetimizi ilan etme zamanıdır... Dünya genelinde yeterli çoğunluğa ulaştığımızda, yalnızca bilginin özelleşmesine karşı çıkan güçlü bir mesaj göndermiş olmayacağız, bunu geçmişe ait birşey haline getireceğiz. Bize katılır mısınız?”